تبلیغات
» » شیر علی مردون علی‌ مردان‌ خان بختیاری

شیر علی مردون علی‌ مردان‌ خان بختیاری

علی‌مردان‌خان از رؤسای ایل چهارلنگ بختیاری در منطقه چنارود فریدن استان اصفهان ایران بود که با ارتش رضاشاه درگیری داشت علی مردان خان در سال ۱۳۰۸ تا ۱۳۱۳ به مدت ۵ سال مبارزه مسلحانه داشت وی از طایفه ممصالح یا محمود صالح بود که این طایفه از شش تیره بنام‌های اورش، ممجلاردین، آل داود، آدگار، قلی و کافلی تشکیل شده است وی در آن زمان در منطقه که هم اکنون جز شمال غرب استان اصفهان و فریدن در روستایی به نام چهل چشمه زندگی می‌کرد همچنین بناهایی در روستای اورگان بنا نمود که امروزه به عنوان یک بنای دولتی در این روستا مورد استفاده قرار می‌گیرد اما این روستاها فاصله کمی با مرکز استان چهار محال بختیاری داشته و البته در منطقه‌ای واقع شده که ان را می‌توان حد فاصله چهار لنگ و هفت لنگ نامید در ضمن می‌توان اشاره کرد که طایفه ممصالح این مکان را به عنوان اییلاق خود انتخاب کرده و در زمستان‌ها به گرمسیر خوزستان مهاجرت می‌کردند و در آن زمان این روستاها جز استان چهار محال و بختیاری بوده‌اند

پیشینه
علی مردان خان فرزند علیقلی خان چهارلنگ و علیقلی خان پسر محمد علی خان که در سال های۱۲۶۷ و۱۲۷۰ ه. ق علیه حکومت ناصرالدین شاه قاجار به مبارزه برخاست پسر الله کرم خان پسر محمد حسین خان پسر ابدال خان رهبر قیام بختیاری بر علیه آقامحمدخان قاجاردر سال۱۲۰۰ ه.ق و از نوادگان علیمردان خان اول نایب السلطنه ایران بعد از نادرشاه وقبل کریم خان زند از طایفهٔ محمود صالح یکی از شاخه‌های بزرگ چهارلنگ بود مادرش بی بی مریم، معروف به سردار مریم بختیاری دختر حسینقلی خان ایلخانی بختیاری بود بی بی مریم در جنگ اول جهانی که بخش‌هایی از ایران اشغال و زیر نفوذ نیروهای استعمارگر روسی و انگلیسی قرار گرفته بود، به طرفداری از نیروهای آلمان و عثمانی و علیه نیروهای اشغالگر روس و انگلیس قیام کرد پدرش در بین طوایف زیادی از چهارلَنگ و در بین هفت لَنگ‌ها نیز جایگاه خاصی داشت و مادر شجاعش بی‌بی مریم به سردار مریم بختیاری شهرت داشت بی‌بی مریم فرزند یکی از سران بختیاری بود که به دست پسران ناصرالدین شاه سلطان مسعود میرزا ملقب به ظل‌السلطان کشته شد پدرش در جوانی در اثر توطئه‌ای فامیلی وفات یافت علیمردان خان، کودکی خود را نزد دایی‌های خود علیقلی خان سردار اسعد و خسروخان سردار ظفر گذراند و به مکتب رفت در جوانی از سواران بختیاری در قیام مشروطه بود. در سال ۱۳۰۲ خورشیدی بعد از مجزا شدن طوایف چهارلنگ از هفت لنگ به همراه برادر خود محمد علی خان به عنوان روسای این طایفه تعیین گردیدند علیمردان خان پس از چندی علیه دولت رضاشاه شورید و بختیاری و شمال خوزستان را تصرف کرد اما نهایتاً با تهاجم ارتش و پا در میانی دیگر خوانینِ بختیاری پس از یکسال جنگ در قهفرخ، فرخ شهر کنونی حاضر به صلح و تسلیم شد و به زندان قصر منتقل گردید سرانجام در سپیده دم سال ۱۳۱۳ خورشیدی و برخلافِ امان نامه‌ای که رضاشاه صادر کرده بود در برابر جوخه اعدام قرارگرفت مرگ علیمردان خان تأثیر زیادی بر ایل بختیاری گذاشت تا حدی که دلیری‌های او در میدان جنگ به میانِ مثلها و شعرهای بختیاری نیز راه یافت و آهنگسازان برای او ترانه شیرعلیمردان را ساختند

علیمردان خان به همراه سایر بزرگان بختیاری با طرح استانی شدن و نیز اسکان اجباری و خلع سلاح عشایر مدافع مرزهای ایران و بویژه طرح متحدالشکل کردن لباس ایرانیان به شدت مخالف بودند و این طرح‌ها را دسیسه اجنبی برای از بین بردن اتحاد اقوام ایرانی با همدیگر می‌دانستند

علی مردان خان در کلام نویسندگان
درسپیده دم یکی از روزهای اسفند ۱۳۱۳ حیاط زندان، در وسط سنگ‌ فرش حیاط چوبه داری دیده می‌شد که در فاصله معینی تعدادی نظامی مسلح در حالیکه تفنگهای خود را آماده شلیک می‌کردند جهت اجرای مأموریت حکم اعدام صف کشیده بودند زیرا علیمردان خان بختیاری محکوم به مرگ شده بود

سید جعفر پیشه‌ وری از قول یکی از زندانبانان که شاهد اعدام آن بختیاری بود می‌نویسد: در آخرین لحظاتی که می‌خواستند وی را به چوبه دار ببندند کلاه پهلوی خود را به نشان نفرت از رژیم پهلوی مچاله کرد و دور انداخت و صدای رسایش که می‌گفت زنده باد ایران و آزادی با صفیر چند گلوله خاموش شد و لحظاتی بعد جسد بیجان مردی که دلی چون شیر و عزمی پولادین داشت و در میدان‌های جنگ هیچ رزمنده‌ای پشت او را ندیده بود دمر بپای چوبه دار بر زمین در غلطید